W piątek, 25 września 2026 roku, w Bieździadce (gmina Kołaczyce) odbyły się uroczyste obchody 82. rocznicy alianckiego zrzutu broni i zaopatrzenia dla Armii Krajowej. Kulminacyjnym punktem wydarzenia było odsłonięcie pamiątkowej tablicy umieszczonej na kamiennym obelisku w historycznym miejscu zrzutowiska.
Przebieg uroczystości
Obchody zgromadziły przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, rzeszowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, żołnierzy Wojska Polskiego, kombatantów, rodziny uczestników operacji, a także licznych mieszkańców.
Uroczystości zainaugurowano o godz. 10:00 mszą św. polową odprawioną w intencji żołnierzy AK, lotników alianckich oraz mieszkańców gminy Kołaczyce zamordowanych przez niemieckich okupantów w trakcie II wojny światowej.
Tablicę uroczyście odsłonili m.in. burmistrz Kołaczyc Magdalena Stasiowska, Anna Żygłowicz (reprezentująca rodzinę uczestnika akcji Mieczysława Żygłowicza) wraz z synem Jakubem oraz major Thys Hoedeman z Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych (RCAF).
Podczas apelu odczytano przesłanie Prezydenta RP Karola Nawrockiego, który przekazał lokalnej społeczności flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej (trafi ona do Izby Muzealnej w Kołaczycach).
Uroczystości towarzyszyła wojskowa asysta honorowa, odczytanie Apelu Pamięci oraz wzruszająca inscenizacja historyczna w wykonaniu uczniów Szkoły Podstawowej w Bieździedzy, obrazująca dramatyczne chwile nocnego zrzutu.
Dramatyczna noc z 9 na 10 kwietnia 1944 roku
Wydarzenie przywołało pamięć o operacji lotniczej z okresu okupacji. Nocą 8/9 kwietnia 1944 r. (Wielka Sobota) pierwsza próba przyjęcia zrzutu została odwołana przez polskie podziemie z powodu zakwaterowania się niemieckiego garnizonu we dworze w Bieździadce – zaledwie ok. 900 metrów od pola zrzutowego.
Następnej nocy, z 9 na 10 kwietnia 1944 r., nad placówkę “Jaskółka” nadleciał czterosilnikowy brytyjski bombowiec Handley Page Halifax z 148. Dywizjonu Specjalnego Przeznaczenia RAF, pilotowany przez Kanadyjczyka F/O Arthura Victora Dunphy’ego.
Mimo że nieliczna grupa AK nadała z ziemi czerwonymi latarniami sygnał „G” w alfabecie Morse’a (ostrzeżenie o śmiertelnym niebezpieczeństwie nakazujące przerwanie misji), pilot zdecydował się na zrzut.
W trzech nalotach zrzucono 12 zasobników i 12 paczek zawierających karabiny maszynowe Bren, pistolety maszynowe Sten oraz amunicję.
Pod dowództwem kpt. Józefa Modrzejewskiego ps. “Lis” żołnierze AK błyskawicznie zabezpieczyli i wywieźli kilkadziesiąt ciężkich pojemników przed porannym przybyciem niemieckiej żandarmerii z Jasła. Zdobyta broń zasiliła później oddziały walczące w akcji “Burza”.
Inicjatywa młodzieży i lokalnych pasjonatów
Pomysł upamiętnienia zrodził się w ramach ogólnopolskiego projektu IPN „Silni Polską”, w którym uczestniczyli uczniowie Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach.
Merytoryczne opracowanie historii placówki było dziełem regionalistów – dr. Andrzeja Borcza i Waldemara Natońskiego (projekt “Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej”), natomiast fundatorem i głównym realizatorem pomnika została Gmina Kołaczyce.
Relacje i wzmianki:
- Na stronie IPN (autor: Andrzej Borcz) – https://rzeszow.ipn.gov.pl/pl8/aktualnosci/247761,82-rocznica-zrzutu-broni-i-wyposazenia-na-placowke-AK-Jaskolka-w-Biezdziadce-Bie.html
- https://www.facebook.com/Odkrywca/posts/lubimy-kiedy-historie-opisane-w-odkrywcy-wychodz%C4%85-poza-papier-i-zostaj%C4%85-w-tereni/1506263524856109
- 82. rocznica zrzutu broni i wyposażenia na placówkę AK „Jaskółka” w Bieździadce – Bieździadka, 25 września 2026 – Aktualności Instytut Pamięci Narodowej – Rzeszów
- https://www.jaslo4u.pl/82-lata-po-zrzucie-dla-ak-jaskolka-w-biezdziadce-odslonieto–newsy-jaslo-36889
- https://nowiny24.pl/obelisk-i-tablica-w-miejscu-akcji-armii-krajowej-o-kryptonimie-jaskolka-upamietnienie-zrzutu-broni-przez-aliantow-w-biezdziadce/ar/c1p2-29385211
- https://jaslo.naszemiasto.pl/upamietnienie-akcji-zrzutu-broni-dla-armii-krajowej-uroczystosc-w-biezdziadce-obelisk-i-tablica-w-miejscu-akcji-o-kryptonimie-jaskolka/ar/c1p2-29385053

