Dzielimy się z Państwem treścią oficjalnego Apelu Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, podpisanym przez Prezesa kpt. hm. Janusza Komornickiego ps. “Antek”, skierowanym do najwyższych władz Rzeczypospolitej Polskiej – Prezydenta, Sejmu oraz Senatu.
Został on opublikowany w styczniowym Biuletynie AK.
Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej World Union of the Home Army Veterans
Zarząd Główny ul. Zielna 39, 00-108 Warszawa, Headquarters NIP 526-17-10-045 Regon 001383411
L. dz. 8/2026 Warszawa, dnia 12.01.2026
APEL Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Sejmu i Senatu RP w sprawie reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia od Republiki Federalnej Niemiec
Szanowny Panie Prezydencie, szanowni Państwo
Jako kontynuatorzy tradycji Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, czujemy szczególny obowiązek zabrania głosu w sprawie odzyskania należnych Polsce reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za zbrodnie popełnione przez Niemcy podczas II wojny światowej.
Były to zbrodnie ludobójstwa, zbrodnie przeciwko ludzkości, masowe grabieże mienia oraz systemowe niszczenie państwa polskiego i życia milionów jego obywateli. Cały aparat państwowy III Rzeszy uczestniczył w tych czynach, dlatego też dzisiejsze państwo niemieckie ponosi odpowiedzialność za ich skutki – moralną, polityczną i prawną.
Wyliczona w „Raporcie o stratach poniesionych przez Polskę w wyniku agresji i okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej 1939-1945”, będącym wynikiem prac parlamentarnego Zespołu ds. Oszacowania Wysokości Odszkodowań Należnych Polsce od Niemiec za Szkody Wyrządzone w Trakcie II wojny światowej i ekspertów różnych dyscyplin wiedzy, a przedstawionym 1 września 2022 r. na Zamku Królewskim w Warszawie, wartość strat wynosi 6 bilionów 220 miliardów 609 milionów złotych. Twierdzenia strony niemieckiej, że sprawa reparacji została już rzekomo zamknięta, pozostają bezpodstawnymi próbami unikania odpowiedzialności.
Z całym przekonaniem podzielamy słowa Pana Prezydenta Karola Nawrockiego, że Polsce w sposób oczywisty należą się reparacje, gdyż po każdej wyrządzonej krzywdzie musi nastąpić adekwatne zadośćuczynienie. Słusznie podkreśla Pan Prezydent, że „reparacje wojenne są wielką szansą dla rządu niemieckiego do zamknięcia sprawy odpowiedzialności materialnej za II wojnę światową” i że temat ten nie może stanowić przedmiotu bieżącego sporu politycznego. Trafnie wskazał Prezydent również, że „jeśli dla kogokolwiek temat reparacji jest zamknięty, to nie nadaje się on do reprezentowania państwa polskiego lub nie ma wiedzy historycznej”.
Niemcy nie tylko nie wypełniły obowiązku naprawienia wyrządzonych szkód, ale przez dziesięciolecia chroniły sprawców zbrodni, często odmawiając ich ścigania i wydania. Wystarczy przypomnieć przykład SS-Gruppenführera Heinza Reinefartha, odpowiedzialnego za masowy mord około sześćdziesięciu tysięcy mieszkańców warszawskiej Woli w sierpniu 1944 roku. Zamiast kary spotkała go powojenna kariera samorządowa i ochrona państwa niemieckiego. Podobnych przypadków były dziesiątki tysięcy.
Panie Prezydencie, Szanowni Państwo, prawdziwy epilog II wojny światowej może nastąpić dopiero wtedy, gdy Polska otrzyma należne jej rekompensaty. Dziś, po osiemdziesięciu latach od zakończenia wojny, państwo niemieckie nie może dalej uchylać się od odpowiedzialności. Sprawiedliwość wobec milionów polskich ofiar – cywilnych i wojskowych – wymaga kontynuacji działań na rzecz uzyskania reparacji.
Uważamy, że Polska powinna ponownie i jednoznacznie wezwać Republikę Federalną Niemiec do rozpoczęcia rozmów o ustaleniu harmonogramu wypłat. Jeśli Niemcy ponownie odmówią, należy rozważyć skorzystanie z politycznego i prawnego wsparcia Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii – mocarstw, które przyjęły bezwarunkową kapitulację Niemiec i mają szczególny mandat do przypomnienia im o niewypełnionych zobowiązaniach.
W działaniach tych konieczne może być także zaangażowanie renomowanych kancelarii prawnych z USA i innych państw, co istotnie wzmocniłoby międzynarodową pozycję Polski oraz presję na stronę niemiecką.
Upływ czasu nie może być argumentem unieważniającym obowiązek reparacyjny. Przypominamy, że ostatnia rata z tytułu reparacji za I wojnę światową została przez Niemcy wypłacona dopiero w roku 2010 – 92 lata po jej zakończeniu.
Szanowny Panie Prezydencie, szanowni Państwo Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, w poczuciu obowiązku wobec Rzeczypospolitej oraz pamięci jej poległych obywateli, domaga się podjęcia zdecydowanych i wielostronnych działań w celu wyegzekwowania od Niemiec należnych Polsce świadczeń. Państwo niemieckie nie może pozostawać ponad prawem – za zbrodnie musi zostać uiszczone adekwatne zadośćuczynienie.
Nadszedł czas stanowczego działania. Sprawa reparacji nie jest jedynie kwestią dyplomacji – jest sprawą honoru, sprawiedliwości i odpowiedzialności wobec przyszłych pokoleń Polaków.
Z wyrazami szacunku,
W imieniu Zarządu Głównego ŚZŻAK
PREZES Zarządu Głównego ŚZŻAK
[podpis]
kpt. hm. Janusz Komorowski ps. “Antek”
Na 5. zebraniu ZG ŚZŻAK, które miało miejsce 12 grudnia 2025 r. w siedzibie Centralnego Przystanku Historii IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie, przy ul. Marszałkowskiej 107, odbyło się przedstawienie projektu Apelu skierowanego do Prezydenta Rzeczypospolitej oraz Sejmu i Senatu, w sprawie uzyskania reparacji wojennych od Niemiec za straty Polski podczas II wojny światowej. Temat ten, jako realizacja wniosku Nr 1 Okręgu Małopolska z ostatniego Zjazdu, zreferował Prezes Okręgu Małopolska Grzegorz Surdy. Zarząd Główny ŚZŻAK przyjął w drodze głosowania ideę Apelu, jednocześnie uznając, że wymaga on szeregu przeredagowań dokonanych przed jego wysłaniem. Powołano w tej sprawie zespół w składzie: Andrzej Anusz (członek Prezydium ZG), Wiesław Wysocki (Prezes O/Warszawa) i Grzegorz Surdy (Prezes O/Małopolska). Ostateczny tekst prezentowany powyżej, zatwierdzony przez Prezydium ZG, został wysłany do ww. organów państwowych i Okręgów ŚZŻAK. Red. (BIULETYN AK – 01/2026)